So Mini

  

Bloggen over jezelf: egotisering of narcisme, zoals twitteren over jezelf? Of is het gewoon balanceren op de grens tussen ‘persoonlijk’, ‘publiek’ en ‘privé’ ? Eerste besluit: is er nog wel zo’n grens? 

Ge-yearbook-te foto’s? Neen toch, ik ben Willem Karssenberg niet, de Trendmatcher in hart en nieren, so trendy. Niet bij te houden.

Back to the future? Rommelen in de oudefotodoos. Jeugdsentiment! Iedereen geeft er zich wel eens aan over: n.a.v. een oude foto (Little Willy, hoe vertederend) of The Beatles van de  jeugdjaren (ik voel mee, André). Back to the future met verjaardagen 2009: 1969, Woodstock, de jaren 70 (My Queen Karo, net gisteren in première), de 50e verjaardag van de mini. Tweede besluit: The Beatles en de mini, het zijn blijvers.

Back in 1966 The Beatles’ manager Brian Epstein gave each of the Fab Four a Mini Cooper S as a gift. In keeping with the zeitgeist of the time, lead guitarist George had his car painted with psychedelic images such as yantras and Sanskrit mantras. In 1967 this legendary Mini starred in The Beatles’ film Magical Mystery Tour. And now, to coincide with its latest landmark anniversary, MINI is dedicating a modern interpretation of George’s car to the man himself. The MINI has been designed according to the wishes of Olivia Harrison and rekindles the look of George’s famous original.

According to mab01 on forum.minicooper.org. Of bij George Harrison. Of liever in het Nederlands met meer plaatjes? Op Autoblog. En hier in het klein: de Paul Smith Multi Stripe Model Mini. (Not suitable for children under 14 years.)

 Mini Portraits of the Blogger as a Young Woman in Summers of Love. Van de vroege naar de latere  jaren 70. Of van minijurk en gele plateauschoenen naar maxirok met biesje.Van Golden Sixties naar crisismode. Een blijver: de zwartlederen boekentas, onverslijtbaar. Oeihoe.

 Terugblik op mijn literatuurgeschiedenisles: (nog) geen computers in de klas of laptops in de kleuterklas, geen literatuurgeschiedenis.nl, geen vakcommunity, geen webquest met ridders, jonkvrouwen en liefde, geen nieuwste leeslijsten online zoals De Leeslijst 2010 of Lezen voor de lijst, Lodewijk van Deyssel bijvoorbeeld: noch elektronisch, noch op YouTube, geen Google Books, geen sociale netwerken: op school te bannen (schandelijk! human error!) … of niet: 100 manieren om Facebook in je onderwijs te gebruiken, geen edublogs, (nog) geen educatieve games, geen ICT-handleidngen, geen BeMoved-koffieautomaat in de leraarskamer, nonono, geen KarinBlogt, nanana, geen onderwijs 2.0, geen klassenwiki, geen BZL online, geen leesportfolio met filmische boekverwerking op YouTube, geen Liederenbank, geen digibord, geen Asterix (vandaag 50!) op Wikipedia, geen KlasCement, geen gratis kennisdeling met Serge de Beer (ja, ook ik maak dankbaar gebruik van zijn gratis cursus Onderwijs en ICT!), geen Smetty om de kwaliteit van je leven te helpen verbeteren, geen literatuuronderwijs 2.0 met Jeroen, geen Moniek voor je fijnste Nederlands, neen, geen learning & teaching per mobiel of 4.0, geen klas op Twitter, geen tech45 om bij te kunnen blijven, … Wél. De leraar ’frontaal’ op een trede, een krijtbord, en papier, boeken en nog heel veel handgeschreven docs. De leerlingen op de foto hier afwezig, maar altijd jong. Altijd nieuwe generaties met een nieuwe dynamiek, nieuwe idealen en dromen in eeuwig nieuwe taal = steeds anders denken. Derde besluit: eindeloze toekomstmuziek.

Back to earth als vierde besluit. De denkcirkel rondgemaakt. So, Mini. Zo bedacht in 2009: de minirok met mini-opdruk. Daar moet je Paul Smith voor heten, nietwaar. Een toppunt van retoriek door visualisering. Te gék? Neen, toch. De spelende mens back to the future. In mini.

350.org Oct.24

 ePostcard Tell-a-Friend 350.org. 

350.org is het activerende en actieve vervolg op Blog Action Day 2009: Climate Change, De klimaattoekomst. 350.org nodigt ook in het Nederlands uit, roept op tot, coördineert wereldwijde reddingsactie, en verzamelt onze videoreacties, foto’s, muziek …

GASTPOST door Stefan Gielen: “Het is belangrijk dat het Westen een goede relatie met Rusland behoudt, en daarom beter niet pleit voor een verdere uitbreiding van de NAVO.”

 Stefan Gielen

GASTPOST door STEFAN GIELEN, student PSW, UA, Internationale betrekkingen

Voor het schrijven van mijn opiniestuk heb ik gekozen voor de verdediging van de volgende stelling:

“Het is belangrijk dat het Westen een goede relatie met Rusland behoudt, en daarom beter niet pleit voor een verdere uitbreiding van de NAVO.”

Om te beginnen is het van fundamenteel belang dat we het begrip NAVO toelichten en het plaatsen binnen zijn historische context. De Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) is ontstaan in het licht van de Koude Oorlog in 1949 om via wederzijdse militaire samenwerking een tegenpool te vormen tegen de Sovjet-Unie en de andere communistische landen van Oost-Europa die zich in 1955 verenigden in het Warschaupact, dat als een enorme bedreiging werd gepercipieerd.

Uit dit historische gegeven kunnen we al een eerste argument halen tegen de NAVO an sich. De val van de Berlijnse Muur in 1989 leidde het einde en het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in. Hiermee is dus de oorspronkelijke bestaansreden van de NAVO weggevallen. Wat volgde, is een lange discussie over het al dan niet opheffen van de organisatie. De NAVO is immers een middel geworden voor de imperialistische Verenigde Staten om invloed te hebben op het Europese continent. Het lijkt wel alsof de VS nog zijn blijven hangen in de Koude Oorlog. Wanneer de NAVO alsnog uitbreidt, gaat Rusland zich geviseerd voelen, en terecht. Want de NAVO was net opgericht (1949) tegen (Sovjet)- Rusland. Met de voornamelijk Amerikaanse militaire aanwezigheid in de voortuin van de Russen, kan dit uitbreidingsproces slechts leiden tot een oplopende spanning tussen enerzijds Rusland en anderzijds de NAVO en in het bijzonder de Verenigde Staten. Wanneer twee naties zij aan zij leven met verhoogde spanningen, kan dit enkel maar leiden tot misvattingen en mispercepties. Zoals we allemaal weten, zijn deze meestal de voedingsbodem voor een conflict. Laat ons daarbij vooral niet vergeten dat zowel de Verenigde Staten als Rusland nog steeds beschikken over nucleaire wapens. Europa is wederom de speelbal van de Verenigde Staten, die ons zo in een nieuwe misschien niet zo “koude” oorlog kunnen brengen. Door een mogelijke uitbreiding van de NAVO zou er wel eens terug een bipolaire wereld kunnen ontstaan (als we China even buiten beschouwing laten). 

Het Westen moet inderdaad een goede relatie onderhouden met Rusland. Maar het Westen is verdeeld, neem nu het eenvoudige voorbeeld van de discrepantie die er bestaat tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie. Washington zal altijd trachten zijn plaats op het wereldtoneel te bestendigen door militair machtsvertoon. De andere westerse landen zijn verdeeld in twee kampen: diegene pro Verenigde Staten en diegene die het buitenlands beleid van Washington niet langer steunen. Voor landen die in zeer grote mate afhankelijk zijn van de Verenigde Staten, is het uiteraard moeilijker om contra te zijn. Maar laat het ons ter verduidelijking even hebben over Europa als de invulling van het abstracte begrip dat “het Westen” heet. 

Aangezien Rusland de buurman van Europa en de Europese Unie (EU) is, zijn beide (toekomstige) grootmachten nauw met elkaar verbonden op zowat alle beleidsdomeinen. Naast Rusland is ook Europa onder de vorm van de Europese Unie bezig om zich te profileren als een protagonist op het wereldtoneel. Europa en Rusland hebben elkaar nodig. Rusland heeft de Europese investeringen en know how hard nodig om zijn economie (vooral industrie) nieuw leven in te blazen. Europa daarentegen is heel afhankelijk van Russische grondstoffen en in het bijzonder van Russisch aardgas. Daarenboven wordt een groot deel van de Russische wapens geproduceerd in Oekraïne. Dit laatste land wenst ook toe te treden tot de NAVO: het is dus begrijpelijk dat Moskou deze uitbreiding niet ziet zitten. Ook Georgië hoopt (ooit) tot de NAVO toe te treden. Met de recente kortstondige oorlog tussen Georgië en Rusland nog vers in het achterhoofd, kunnen we ons wel heel goed indenken dat Moskou ook om deze uitbreiding niet staat te springen. We mogen bovendien niet vergeten dat NAVO-lidstaten elkaar (onvoorwaardelijk) moeten assisteren bij een mogelijke oorlog. Als we een kosten-batenanalyse zouden maken van de uitbreiding, zou deze niet positief zijn. Wanneer de uitbreiding van de NAVO toch wordt doorgedreven, gaan we Rusland tegen de borst stoten. Dan zou het wel eens goed mogelijk kunnen zijn dat de Russen de gaskraan dichtdraaien. Nu, als zulke zaken gebeuren, beantwoordt Moskou al snel aan het stereotype van “terugkeer naar sovjetchantagepraktijken”. Dit stereotype en andere misvattingen zijn het product van het Amerikaanse propaganda-apparaat. Conclusie: we zijn volledig vervreemd van onze buur en kennen hem enkel maar via Amerikaanse berichtgeving. Brussel (EU) en Moskou zouden elkaar beter de hand reiken en samen een solide relatie opbouwen die gebaseerd is op wederzijdse kennisuitwisseling en respect zonder zich te laten indoctrineren door Amerikaanse belangen. 

Dit gezegd zijnde, moeten we zeker niet pessimistisch zijn over de Verenigde Staten. We moeten alles bekijken met de bril van de nuancering. Europa heeft zoals gezegd Rusland nodig en vice versa. Maar Europa heeft ook de Verenigde Staten nodig. Europa moet trachten een stabiel evenwicht te construeren tussen de diplomatieke relaties met de VS en de diplomatieke relaties met Rusland. Als we dan toch de militaire samenwerking in Europa zo hoog in het vaandel dragen, kunnen we nog steeds onze toevlucht zoeken bij de OVSE (Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa) waarin zowel de Verenigde Staten als Moskou en alle leden van de Raad van Europa verenigd zijn.

Stefan Gielen, oktober 2009

 

Even voorstellen: mijn oud-leerling Stefan Gielen

  Archieffoto JB: Stefan Gielen als middelbare scholier (5 aso), 11 juni 2007, examen Nederlands. Stefan is momenteel student Politieke & Sociale Wetenschappen, 2e bachelor, Universiteit Antwerpen. Hij stuurde me zijn opiniestuk voor zijn vak Internationale betrekkingen als gastpost. Stefan schreef al eerder in The Sausage Machine, vroeger onze leerblog van 5 en 6 aso: over Dimitri Verhulst en over Belgische politiek. 

Vereerd, niet zonder trots en dankbaar publiceer ik dit nieuwe politieke stuk van mijn oud-leerling. Meteen wil ik Stefan nog eens alle geluk wensen in zijn hogere studies én in de politiek!

Dichter schrijft complete opera op Nokia N180. NIEUW van mobiele librettist Ruben van Gogh

  Ruben van Gogh, dichter, mobiele librettist.

Bij Man van Taal Ruben van Gogh, geen onbekende in The Sausage Machine, las ik spannend en leuk nieuws. De scheppende mens, de homo ludens gaat al van in de vorige eeuw digi-taal, maar dit nieuws over zegmaar literatuur (i.c. in de vorm van een libretto), geproduceerd op nieuwe of mobiele media, wilde ik hier toch wel met stip opslaan voor zegmaar de eeuwigheid. Hoewel … hoorde ik mediacarissen, bibliothecarissen en archivarissen onlangs niet heftig confereren over de vervaldata van al die nieuwe informatiedragers? (Ik ben de link van de Nederlandse Radio 1 kwijt …) 

Hier Ruben van Gogh aan het woord. Ik citeer uit zijn persbericht zoals hij het op van Gogh Log publiceerde op 14 oktober 2009.

De Nederlandse dichter Ruben van Gogh (1967) heeft onlangs zijn
libretto voor de opera ‘Vlammen‘ voltooid, welke hij geheel op zijn
Nokia N810 heeft geschreven.

Het schrijven op de Nokia N810, een internettablet met een 4,3 inch
screen en een uitschuifbaar toetsenbord, bleek ideaal te zijn bij het
tijdens het schrijfproces voortdurend op elkaar afstemmen van bedenk- en
schrijfsnelheid. Grotendeels geschreven in de buitenlucht, op het
terras van een horecagelegenheid te Utrecht, is dit de eerste opera
welke volledig op een mobiele device werd geschreven. Japan kent zijn
gms-auteurs, Nederland nu zijn mobiele librettist.

‘Vlammen – De Lier en de wereld’ is een opera in vier actes, op muziek
van componist Bob Zimmerman en wordt in november vier maal uitgevoerd.

Nieuwsgierig naar context en inhoud/content? Voortlezen? Op van Gogh Log.

Wat ik zo razend interessant vind in dit heuglijke nieuws:

• de context van de tekst, het libretto, ingebed in een gemeentelijk project: 11 woonkernen, 12 opera’s, één Westland;
• het verhaal met authentieke thema’s verbonden met de aspecten ‘tijd en ruimte’, zoals bijvoorbeeld klimaatbeheersing (!), migratie, lokale oorlogsgeschiedenis … ;
• de dichter en zijn schrijfproces: niet de ivoren toren, neen, in de buitenlucht, ‘dicht bij de mensen’, geëngageerd zoals dat heet;
• de keuze voor het mobiele medium (Nokia N810, OS2008 using Abiword 2.7.6-0hub3, april – juli 2009) volgens Ruben van Gogh ideaal voor het op elkaar afstemmen van bedenk- en schrijfsnelheid;
• de keuze voor het ‘oude’ genre opera als expressiemiddel.
• de makers (librettist, componist, uitvoerders, werkers) en hun publiek, De Lier en de wereld: in wereldwijde verbondenheid verenigd.

Vindt u/vind jij het ook niet: er is een roze toekomst voor de opera, zijn makers, zijn publiek! Lang leve de kunst, de literatuur! Lang leve het huwelijk tussen het libretto en de mobiele media!

 * Slotbedenking. Past het wel dat ik nog van een huwelijk spreek tussen het ’scheppende woord’ (van i.c. Ruben van Gogh) en de mobiele media? Ik voel de toevoeging ‘nieuwe media’ of ‘mobiele media’, net als ‘web 2.0′, hoe langer hoe sterker aan als een tautologisch en dus overbodig aanhangsel. Het is maar dat ik die termen zo dikwijls ingeprent krijg via websites, blogposts, banners, conferenties, en ja, ook nog via papieren boeken. Anderzijds heb ik dan ook weer behoefte aan benamingen voor die nieuwe creaties. Is er een mooie naam voor het mobiele libretto?

Blog Action Day 2009! De klimaattoekomst

Blog Action Day 2009: Climate Change. 

Sinds Al Gore’s An Inconvenient Truth (2006) (yes, we can solve the climate crisis) zijn er al onnoemelijk veel doemscenario’s de wereld rondgegaan over de klimaatverandering, de opwarming van de aarde. Het laatste dat ik las, was Gie Goris’ beschrijving op basis van het World Development  Report 2010 in MO*nr. 68, oktober 2009, p.3, waarvan ik enkele zinnen overneem om een idee te geven van het apocalyptische gehalte van de evolutie – alsof dat nog nodig zou zijn:

De gletsjers van de Himalaya en de Andes, bijvoorbeeld, smelten als ijs voor de opwarmende zon, waardoor stroomafwaarts beurtelings grotere overstromingen en langere droogtes voorkomen. Alleen al deze evolutie bedreigt de levenswijze en het overleven van niet minder dan een miljard mensen. Ook regenwater wordt een minder betrouwbare bron van water voor de landbouw, waardoor onder andere de rijstbouw van China, Japan, Zuid- en Centraal-Azië zwaar getroffen zal worden. Hogere temperaturen zorgen ook voor een toenemend aantal slachtoffers van malaria en knokkelkoorts. [...]

Apocalyps? Verschrikking? Angst? In (bange) afwachting maakt de wereld zich op in bewustwordingscampagnes. Met het oog op de internationale klimaatconferentie in Kopenhagen (december 2009) laat Google Earth op YouTube een Climate Introductory Tour presenteren door Al Gore. De Europese Commissie en muziekzender MTV schakelen in een gezamenlijke sensibiliseringscampagne voor de jeugd popsterren zoals Moby in. Zo zal de Amerikaanse boysband The Backstreet Boys op de openingsdag van de klimaatconferentie in Kopenhagen een optreden verzorgen in de Deense hoofdstad.

In my country, in Belgium was er in augustus op het strand van Oostende The Big Ask Again van Nic Balthazar. Binnenkort volgt de release van de videoclip met 12 000 dansende deelnemers op Magnificent van U2. Dancing on the beach of Oostende for climate change.

The film of us dancing to furious rhythms will be seen across the globe. We will be calling on the world’s decision-makers to take action to save the world’s climate. [...]

The Big Ask again is an initiative of the Belgian film director Nic Balthazar, in cooperation with the Climate Coalition.

Met Nic Balthazars kies ik voor optimisme en hoop op een mooie toekomst. Zoals Prime Minister Gordon Brown van de UK vandaag stelt in zijn blog voor Blog Action Day:

Climate change is the biggest threat to all our futures. It will affect every individual, every family, every community, every business and every country.

Van hem leen ik mijn slotwoorden van verantwoordelijkheid en hoop:

[...] we all have to take responsibility to cut emissions from our homes, our cars and our places of work.

Sarah and I are trying to do our bit. In Downing Street, we are composting, recycling, using energy-saving light bulbs and buying locally-sourced and sustainable food whenever possible. It’s little things like this which will make a big difference if we all do them.

Like every parent, I want to leave a safe and secure world for my children. And I want to be able to look them in the eye because our generation stood up for their future.

Gordon Brown, premier UK, op Blog Action Day. 

Hiermee ben ik vertrekkend van het mondiale op het microniveau beland. Mijn regio, mijn dorp, mijn straat, my sweet home … Oef! Het was een hele geruststelling: het dak van mijn huis blijkt toch wel goed geïsoleerd. Er gaan geen bakken warmte verloren. Op de thermografische kaart van mijn regio op zoominopuwdak.antwerpen.be staan de opnames van vier koude nachten in maart 2009. Mijn dak kleurt blauw, wat volgens de legende ‘goed’ betekent. Dakisolatie betekent energiebesparing. Vele kleintjes maken één groot, begin bij jezelf. Dat klinkt verschrikkelijk cliché. Maar ik troost me met de gedachte aan de vlindervleugelslag van Nic Balthazar in het filmpje dat ik in deze post plaatste  … of zoals Gordon Brown het boven formuleerde: little things which will make a big difference.

Stukje uit de thermografische kaart Antwerpen, sinds 23-09-2009 online.

Update 20-1o-2009. Duurzame post van Karin Winters voor Blog Action Day:  hier klikken.

 

Stafke den Dichter uit de BoekenstAd

Ademloos? Sprakeloos? Monddood? Writer’s block? Het hoofdstuk Schrijvers en Dichters VOOR hun BoekenstAd/KoekenstAd en TEGEN de brug, de Lange Wapper, is nog lang niet af! TSM presents: Stafke den Dichter, poesjenel, en zijn nieuwe bundel Klein maar dapper tegen de Lange Wapper (publicatiedatum 11 oktober 2009). Poppentheater van de bovenste planken der democratie. De poëzie in de NEE-stem van het volk, de burger, in de taal van het volk (Antwerps dialect). Kan ze ook u beroeren en bewegen in de richting van de duurzaamste mobiliteit voor Antwerpen en dus voor de wereld, dames en heren politici?

Good-bye Twitter! Over al dan niet twitterende tieners en de Twitter-rap-video-viral

Goede redenen om de netwerksite Twitter niet te gebruiken. Volgens Miley Cyrus (17).

Of tieners nu twitteren of niet, de wereld zal het geweten hebben. Het stoomt/stoomde weer meer dan normaal op Twitter en Youtube: allen daarheen dus, de serieuze nieuwsmedia op kop, gevolgd door de ‘lichte’. Zal een tiener erin slagen om Twitter te breken?? Wat/wie was eerst: de kip, het ei, de rap, het getweet (#Miley #comebackmiley) en geblog over het gedeletete twitteraccount van de zingende en acterende Amerikaanse tiener Miley Cyrus?

Ach. Zonder virals geen leven in de brouwerij of de zoo, toch. Aha. De tijd is/was rijp voor de antitwitterrap. Go, Viral, Go. America, America. En toch. Het getweet kruipt waar het niet gaan kan. Mr. President Barack Obama staat op dit eigenste moment hoger in de rankings: zijn Nobel Peace Prize gaat op Twitter vuriger over de tongen dan Mileys rap…

Miley @ Fans. Waarom ze dus niet meer twittert? (Nochtans had ze wel zo’n 2 miljoen volgers op Twitter.) . Ze heeft haar account niet gedeletet omdat haar vrienden het haar gezegd hadden. Ze heeft het voor zichzelf gedaan, ze wilde niet langer van moment tot moment geleefd worden. Te weinig tijd, gewoon. ‘Voor de mensen’ had ze eigenlijk gekozen, maar zo werkte het niet. Bovendien, ze wil haar privacy terug. Ze is het beu dat de media haar tweets oppikken, een al te gemakkelijke manier om aan nieuws te komen over haar.

Tja, wie Twitter nu nog niet kent … en de oorlog van de (traditionele) nieuwsmedia om publiek. Zonder publiek geen leven.

Nieuwe media volgens Hans Mestrum (oktober 2009). Naar duurzamer onderwijs, een duurzamere wereld.

Van op (amateur)foto’s verstilde zeelucht naar technologie als lucht: op het web maakt dat slechts een post verschil. Connect, communicate & share: Hans Mestrum, always on experience, always in touch, doet het op bijzondere wijze voor. Zijn meest recente presentatie plaats ik hier als een belangrijk pleidooi voor meer ICT in onderwijs. Onder ICT versta ik: social media of nieuwe media zoals (micro)blogs en wiki’s. Daarin vormt de presentatie van Hans Mestrum voor mij onmisbaar leermateriaal dat ik op mijn blog, mijn internetdagboek, wil bewaren: een uiterst waardevolle update, een compleet overzicht. Hopelijk mag deze Mestrum voor velen een bevestiging betekenen, een aanmoediging om onbevangen voort te werken in het zicht van de wereld, of inspiratie geven en stimulering om zich aan het web over te geven.

Ik kwam ook onder de indruk van de passie in zijn column Er zijn veranderingen op til, een enthousiasmerend credo dat ik als begeleidende tekst bij zijn slides heb gelezen. 

[...] In het paradigma van de nieuwe tijd krijgen we ook nieuwe communicatiemiddelen tot onze beschikking: de nieuwe media. Middelen waarmee we kunnen creëren, de dialoog kunnen voeren, waarbij de mens echt centraal kan komen te staan. Middelen die ons in staat stellen om bottom-up bezig te zijn met onszelf en de (geïnteresseerde) anderen, in plaats van passend binnen de nu overheersende topdown structuren ons monddood van het ene systeem naar het andere te slepen.
Die nieuwe media zorgen ervoor dat we gehoord kunnen worden, dat we bij kunnen dragen aan een zinvollere context. Dit soort middelen schieten als paddestoelen uit de grond. Ik noem er een paar: weblogs, wikis, podcast, screencast, videologs etc. In essentie hebben ze allemaal gemeen dat het individu, zijn authenticiteit en zijn passies centraal staan en niet het systeem, de gevestigde orde, de hiërarchie.

Fragment uit de inleiding: Hans Mestrum, Er zijn veranderingen op til (column), 2 oktober 2009. Nieuwe media zijn instrumenten voor de creatie van een duurzamere samenleving, een duurzamere wereld.

Zeer bedankt, Hans Mestrum, voor connecting, communicating & sharing!

Zeeuws landschap, Zeeuws stilleven

Foto’s JB Zeeland, 29 september 2009, chronologisch.

PS … Ik heb nog getwijfeld over Zeeland puur als titel, alluderend op het nieuwe receptenboek Puur Zeeland van driesterrenkok Sergio Herman. Daarmee is hier toch weer een boek in deze post geslopen. Tegen de stroom in.

Herta Müller verbeeldt het landschap van de machtelozen. Of de Nobelprijs voor Literatuur 2009

   Foto Deutsche Welle

Nobelprijswinnares Herta Müller in een telefonisch interview in het Duits direct na de bekendmaking: beluisteren op Nobelprize.org! Haar een vraag stellen? Hier!

Gratuliere herzlichst! De Nobelprijs voor Literatuur 2009 gaat dus naar de Duitse auteur met Roemeense roots Herta Müller, who, with the concentration of poetry and the frankness of prose, depicts the landscape of the dispossessed. Op Radio 1 hoorde ik dit in het nieuws van 13.00 uur vanmiddag vertalen met: haar gebalde poëzie en de oprechtheid van haar proza waarin ze een landschap oproept van de machtelozen. De Tijd citeert met deze woorden: dat ze ‘met poëtische verdichting en prozaïsche openhartigheid het landschap van de ontheemden optekent’. … En bij Papieren Man Dirk Leyman heet het dat Müller “met de concentratie van de poëzie en de vrijheid van het proza het landschap van de misdeelden schildert”. Dirk Leyman laat trouwens zijn licht van literair expert verhelderend schijnen over Herta Müller en haar Nobelprijs in Stories bij Geertje De Ceuleneer. De heldere stem van de Papieren Man: herbeluisterbaar voor wie niet verder wil lezen!

Op de literatuur- en cultuurblog Romenu van Frans Roumen las ik in een post van 17 augustus 2009 deze passage uit Herta Müllers meest recente roman Atemschaukel (verschijningsdatum 17 augustus 2009, haar 56e verjaardag!):

Alles, was ich habe, trage ich bei mir.

Oder: Alles Meinige trage ich mit mir.

Getragen habe ich alles, was ich hatte. Das Meinige war es nicht. Es war entweder zweckentfremdet oder von jemand anderem. Der Schweinslederkoffer war ein Grammophonkistchen. Der Staubmantel war vom Vater. Der städtische Mantel mit dem Samtbündchen am Hals vom Großvater. Die Pumphose von meinem Onkel Edwin. Die ledernen Wickelgamaschen vom Nachbarn, dem Herrn Carp. Die grünen Wollhandschuhe von meiner Fini-Tante. Nur der weinrote Seidenschal und das Necessaire waren das Meinige, Geschenke von den letzten Weihnachten.

Es war noch Krieg im Januar 1945. Im Schrecken, dass ich mitten im Winter wer weiß wohin zu den Russen muss, wollte mir jeder etwas geben, das vielleicht etwas nützt, wenn es schon nichts hilft. Weil nichts auf der Welt etwas half. Weil ich unabänderlich auf der Liste der Russen stand, hat mir jeder etwas gegeben und sich sein Teil dabei gedacht. Und ich habe es genommen und mir gedacht mit meinen siebzehn Jahren, dass dieses Wegfahren zur rechten Zeit kommt. Es müsste nicht die Liste der Russen sein, aber wenn es nicht zu schlimm kommt, ist es für mich sogar gut.

Ich wollte weg aus dem Fingerhut der kleinen Stadt, wo alle Steine Augen hatten. Statt Angst hatte ich diese verheimlichte Ungeduld. Und ein schlechtes Gewissen, weil die Liste, an der meine Angehörigen verzweifelten, für mich ein annehmbarer Zustand war. Sie fürchteten, dass mir etwas zustößt in der Fremde. Ich wollte an einen Ort, der mich nicht kennt.

Mir war bereits etwas zugestoßen. Etwas Verbotenes. Es war absonderlich, dreckig, schamlos und schön. Es passierte im Erlenpark ganz hinten jenseits der Kurzgrashügel. Auf dem Heimweg bin ich in die Parkmitte, in den runden Pavillon gegangen, wo an Feiertagen die Orchester spielten. Ich blieb eine Weile darin sitzen. Das Licht stach durchs feingeschnitzte Holz. Ich sah die Angst der leeren Kreise, Quadrate und Trapeze, verbunden durch weiße Ranken mit Krallen. Es war das Muster meiner Verirrung und das Muster des Entsetzens im Gesicht meiner Mutter. In diesem Pavillon habe ich mir geschworen: Ich komme nie mehr in diesen Park.

Herta Müller in Atemschaukel (2009), zoals geciteerd op Romenu.

Op Hanser Verlag staat nog een ‘Leseprobe‘ uit Atemschaukel: pagina’s 43-48. Daar vond ik ook de indrukwekkende lijst van 18 belangrijke (ook internationale) literaire prijzen voor de periode 1984-2010. Dat ik haar niet kende! Zo’n veelvuldig gelauwerde Duitse schrijfster uit Berlijn. Tot vandaag had ik nog niets van haar gelezen … Ik ben wel niet alleen. Op de vraag van Nobelprize.org Have you read anything by Herta Müller? heeft van de 3936 respondenten op dit moment slechts 8% met yes geantwoord.

Nog een stukje nobelprijsliteratuur 2009 proeven? Romenu presenteert vandaag voor de feestelijke gelegenheid een fragment uit haar debuut Niederungen, haar verhalenbundel uit 1982 die gecensureerd werd in Roemenië en in 1984 in Duitsland ongecensureerd verscheen.

Over Atemschaukel en de nakende Nederlandse vertaling die bij De Geus (Breda) begin 2010 verschijnt, las ik in het gedegen artikel van criticus Arjan Peters in deVolkskrant:

Sinds 1982 werkt zij aan een groot oeuvre van romans en verhalenbundels, dat de beklemming van het leven onder het dictatoriale Ceausescu-bewind beschrijft. Kenmerkend voor Müller zijn de korte, poëtische zinnen, ook wanneer ze de grootste verschrikkingen aanroert. Om die reden kunnen niet alle critici haar werk evenzeer waarderen.

Een aantal van Müllers boeken is in Nederland verschenen bij uitgeverij De Geus in Breda. Daar zal volgend jaar de vertaling uitkomen van haar meest recente roman, Atemschaukel, waaraan vertaalster Ria van Hengel momenteel de laatste hand legt. Zij aarzelt nog over de titel: ‘Adem schommel’ zou de letterlijke vertaling zijn, maar vermoedelijk gaat het ‘De hongerengel’ heten. In deze roman, die is genomineerd voor de Deutsche Buchpreis, beschrijft Müller het lot van de Duitssprekende Roemeense collaborateurs die in de jaren 1946-1950, meteen na het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog, te werk werden gesteld in Russische strafkampen. Onder hen bevond zich Herta Müllers moeder.

Arjan Peters, Duitse dichteres Herta Müller wint Nobelprijs, deVolkskrant, 8 oktober 2009. 

 

Aan deze tweet van Welt Online voeg ik toe: 2 jaar na Doris Lessing en 5 jaar na Elfriede Jelinek. Of drie machtige vrouwen van de Europese literatuur!