Zijn er voldoende digitale leerinhouden?

Pieter Breughel de Oude, Luilekkerland, Cocagne, 1567, Alte Pinakothek München, Wikimedia.

De gebraden ganzen vlogen door de lucht, de pannenkoeken groeiden aan de bomen en de rivieren waren van limonade. Om er te komen, moest men zich naar verluidt eerst door een rijstebrijberg heen eten.

Luilekkerland, Wikipedia.

Deze post past in de reeks Omdat beelden zoveel meer zeggen dan woorden …

Detail. Onder de boom liggend van links naar rechts: de soldaat, de boer, de leraar. Alles is van iedereen.

Zijn er voldoende digitale leerinhouden? Onlangs kreeg ik die vraag voorgeschoteld. Hallo!? Direct gingen mijn gedachten naar een boek: het prachtige Dromen van Cocagne van Herman Pleij. Cocagne! Dat woord riep een beeld op: Breughels Luilekkerland. En nadat ik in de nieuwsbrief 27-02-2010 van KlasCement, KC&Zo, eventjes naar duizenden digi(taal)lessen werd verwezen …

Ik noemde slechts één itempje uit één nieuwsbrief van vanmorgen. Dan spreek ik niet eens over de digitale beloftes van de educatieve uitgevers in hun flashy lentefolders voor het nieuwe schooljaar 2010-2011: Van In, Plantyn, De Boeck, met hun gezamenlijke platform Knooppunt, het portaal voor educatieve content. Om het bij deze drie uit Vlaanderen te houden, die ik dezer dagen in mijn brievenbussen vind. Ik gaf dus voorbeelden uit Vlaanderen, in het volle besef van en het sterke geloof in het no boundaries-adagium van de Digital Age. Dat zou je toch van een open access- en PLE-believer als ik mogen verwachten. Het staat als een tang op een van de varkens in de lusthof hierboven, het is een contradictio in terminis als je leerinhouden tot een geografisch gebied, een taal of de methodes van uitgeverijen beperkt.

Vergeten we tenslotte de geïnstitutionaliseerde distributie van digitale leerinhouden niet: via nascholingscentrum, CNO bijvoorbeeld, vakconferentie, beroepsvereniging, overheidsinitiatief, … Maar of ze tred, pedalen of peddels kan houden met wat uur na uur in de open main- en edustream geproduceerd en geëvalueerd, geleerd en onderwezen wordt, in wereldwijde connectie en conversatie? Dat is maar de vraag. Internet ergo sum.*

* Zie ook mijn State of the Blog.

van Dalen Groot Woordenboek der Nederlandse Synonieten. Amusement van de bovenste plank

Curieuze taalrijkdom! Met dank aan Taalpost 1015 van 26 februari 2010 voor de leuke link naar het hilarische van Dalen Groot Woordenboek der Nederlandse Synonieten (© Woorddanser 2008)!!

Laat ik toch eerst dit belangrijke citaat weergalmen:

WAARSCHUWING!
Dit woordenboek bevat een grote hoeveelheid nonsens en taal die als grof of erger zou kunnen worden ervaren. Er is veel ‘poes- en piephumor’ en er wordt nog wel eens met stereotypen en vooroordelen gespeeld. Mensen die dat niet op prijs stellen kunnen daarom beter niet verder lezen, tenzij om iets meer van de volkstaal te leren. Aan mensen die er wel van houden maar van lachen snel buikpijn krijgen wordt geadviseerd om niet te veel ineens tot zich te nemen.
De redactie stelt zich niet aansprakelijk voor enige schade of ongemak opgelopen door, of toegeschreven aan, het raadplegen van dit woordenboek. Dat moeten de lezers zelf maar doen.

Uit: van Dalen Groot Woordenboek der Nederlandse Synonieten, Home, kleur van TSM.

Lukraak screenshot ik een pagina, een aandachtvanger voor dit rijkelijk geïllustreerde woordenboek dat in geen enkel huis mag ontbreken: het garandeert uren taalamusement!  

U/je was gewaarschuwd … Synonieten of parageinen zijn dus bestaande woorden waarvan één letter is verwijderd, toegevoegd of vervangen, en voorzien van een nieuwe definitie! (Definitie op de homepage van het WNS.) Wie zich geroepen voelt, kan zijn bijdrage aan dit unieke woordenboek posten in de synonietendraad van nl.taal.

Toemaatje 1 Een groene passage uit het synonietenwoordenboek gelicht. Kleur van TSM.

- Plantenkwaker: Teler die tegen zijn planten praat. Zie ook Kwakersbeweging*.

- Planterfant: Werkloze die thuis achter de geraniums blijft zitten.

- Plantoffel: Tuinlaars.

- Plantomimespeler: Toneelspeler die alleen gebladerde organismen kan nadoen.

- Plantonisch: Zich vegetatief voortplantend.

- Plantzoen: Onderdeel van begroetingsritueel onder vegetariërs.

Toemaatje 2 Twijfelaars aan de waarde van dit woordenboek verwijs ik naar de recensies.

Toemaatje 3 … Curieuze serieuze woordenboeken rechtstreeks uit de schatkamer van de Nederlandse taal staan op deze bovenste plank hier.

De FLiP … perdeFliPperdeFlip! Kijk es, oma, ik e-lees!

 

VTech heeft een e-e-reader voor kinderen op de markt gebracht: de FLiP. De Kindle voor kids.

Dat weet ik van Annet Smith, gespecialiseerd in gadgets en onderwijs.

Er kunnen geanimeerde kinderboeken op worden (voor)gelezen. Het apparaat is vooral gericht op de kinderen die nog niet (zo goed) kunnen lezen en daarom bestaan de “boeken” niet alleen uit tekst, maar bevatten ze ook woordspelletjes, een woordenboek en er kan nog meer content gedownload worden. (Annet Smith, 24-02-2010, vetjes van TSM.)

Het nieuwe lezen nu dus ook voor kinderen. Eindelijk, zegt de aankomende boekenworm. (Of hoor je liever boekenwurm?)

Schrappen en gummen in de longlist Gouden Uil 2010

 

Wie komt op 15 maart 2010 op de shortlists en vergroot zijn kansen op de Gouden Uil 2010? 

De longlists zijn bekend. Wie tot smart ontbreekt, is natuurlijk ook al opgelijst.

Ik tip allereerst op Marie Kessels met haar blinde verteller in Ruw. Rendering the invisible visible. Ongelooflijk prachtig en krachtig.

En dan is er die Toyota Kamikaze in the ‘fast lane’, die schelmenroman vol smeuïge literaire slapstick van die andere favoriete schrijver van me: P. F. Thomése.

Of Tommy Wieringa.

Wat kan ik slecht kiezen.

Nee, ik ga voor het bestverkopende Nederlandstalige boek in Nederland, een – wat dacht je – den-de-rend (?) verhaal: Het diner van Herman Koch, dat ook al de NS Publieksprijs won!!

Zou de jury niet anders kiezen: voor geweldig mediageniek, jonger, nog-nooit-op-de-GU-lijst geweest en vrouw-met-ballen Saskia de Coster?

Ja, toch: de goede verhalen van de schrappende en gummende Mensje van Keulen zijn ongetwijfeld een grote kanshebber! Maar of ze spek naar de bek zijn van de jury?

De juryvoorzitters van de Gouden Uil zijn dezelfden gebleven: Guy Mortier, en Jelle Van Riet van Helmut Lotti voor de jeugdliteratuur. Ik vraag me af: komt er weer een schaduwjury, beste (Vlaamse) Radio 1?

 Voor de longlist jeugdliteratuur verwijs ik naar dé kinderboekensite, die van Karin Kustermans. Ik kies voluit voor de schrijvers die ik het langste ken, met wie ik a.h.w. vergroeid ben, die een œuvre hebben opgebouwd, m/v met groot talent, topblijvers, gevestigde waarden, auteurs met een renommee. Mag het?

Ik hoop dat Marita de Sterck met haar algemeen geroemde oorlogsroman De hondeneters,

en André Sollie met De Zomerzot binnenkort op de shortlist prijken. Voor zijn  Zomerzot kreeg Sollie zopas al de Boekenpauw 2010 voor mooist geïllustreerde kinderboek.

Het moet spannend afwachten zijn voor de genomineerde schrijvers. En hun lezers. Raar maar waar. Gek gegokt? Zie ik nu pas dat ik voor de boeken van twee vrouwen heb gekozen van wie de voornaam met een M begint, een Nederlandse en een Vlaamse. Dit zou eens een mooie Gouden Uil 2010 geven! Mooi, al zeg ik het onbevreesd zelf. Wie heeft een Betere keuze? Ik weet al op wie ik stem voor de publieksprijzen - als mijn favorieten Marita de Sterck en Marie Kessels tenminste op de shortlists komen! En vast vinden we die shortlists van de Gouden Uil ook op Wistikal.

Update 25/27-02-2010:  Tom Lanoye en Thomas Rosenboom zijn favorieten van bibman. Houdt ook Mark Cloostermans het bij Tom Lanoye?

Update 11-03-2010: Marie Kessels droeg 1 maand een blinddoek voor zij Ruw schreef, aldus Suzan Holtzer van de Bezige Bij tijdens dankwoord F. Bordewijkprijs. Via Aad Meinderts, directeur letterkundig Museum Den Haag op Twitter.

Fw: KlasCement Goes EU

 Fantastisch KC&Zo-nieuws dat verspreiding verdient … Mijn kleine bijdrage aan de lancering van een groots Europees digitaal onderwijsproject. Ik citeer:

Vorige dinsdag, 16 februari 2010, hebben we een Europese projectsite gelanceerd voor het project eQNet. Bedoeling is dat leerkrachten uit negen Europese landen (waaronder Tsjechië, Litouwen, Noorwegen, Portugal, Italië, …) KlasCement gebruiken om lesmateriaal te delen dat universeel bruikbaar is. Ook voor ons – Nederlandstaligen -  kan het dus nuttig materiaal zijn.

Deze Europese uitbreiding heeft grote gevolgen voor onze website die intussen al helemaal in het Engels gebruikt kan worden. [...] Intussen werken we aan een totaal nieuwe structuur met klascement.be, klascement.nl, klascement.eu en klascement.net. We bekijken ook de mogelijkheden van automatische vertaling van de metadata (titel, trefwoorden, omschrijving) naar Engels en/of Nederlands.

Als we in ons opzet slagen, wordt KlasCement.eu een website die voor en door leerkrachten uit  Europese landen gevuld wordt met universeel bruikbaar lesmateriaal. Toch wel uniek! Dit kan alleen dankzij de jarenlange steun van het Departement Onderwijs en de recente steun vanuit Europa. Maar vooral dankzij de stimuli, ideeën en bijdragen die jij ons als trouwe gebruiker geeft.

KlasCement.EU, uit Nieuwsbrief KC&Zo, 20-02-2010, door mij ingekort.

Succes, KC!
Een fan

TenPages.com: de lezer bepaalt welk boek uitgegeven wordt!

De eerste website ter wereld waar de lezer, u/jij/ik, kan bepalen welk boek uitgegeven wordt, is het initiatief van de Nederlandse Valentine van der Lande, die vindt dat het boekenvak dringend moet digitaliseren. TenPages.com is vanaf nu de plaats where books are born, waar schrijvers (het begin van) hun boek aan ’gewone’ lezers aanbieden, en niet rechtstreeks aan een (grote) uitgever. Die lezers kunnen kiezen wie met wat in de boekhandel komt door aandelen te kopen. Crowdfunding.

Ik zag TenPages.com vandaag op Twitter oplichten: Lezers beleggen in hun favoriete boek.

TenPages.com?

Op TenPages.com publiceert de auteur de eerste tien pagina’s van zijn manuscript. Wanneer er 2.000 aandelen van € 5 per stuk zijn verkocht wordt het boek uitgegeven door een gerenommeerde uitgever. Voorbeelden van uitgevers: De Arbeiderspers, The House of Books, Pearson.

Theo van Vugt, Molblog, 18-02-2010.

Wat gebeurt er als er niet genoeg aandelen zijn verkocht? Laat ik de oprichtster van TenPages zelf aan het woord:

Succes, Valentine van der Lande! Lang leve de reader generated book edition! Lang leve de schrijver die nog een nieuwe weg vindt om zijn roman, dichtbundel, thriller, kookboek, strip, biografie, … , manuscript aan de m/v te brengen. En de uitgever? Die krijgt weer een nieuw elan.

Ten slotte

* Wedden dat je dit ‘revolutionaire’ boekennieuws weldra ook op de gespecialiseerde sites vindt: De Papieren Man, Knack Boekenburen, Cobra.be, Boek.be!? Ja toch? …

* Die First Ten Pages? BBC Writersroom adviseert kort en goed.

* Conversatie #tenpages op Twitter.

Update zomer 2010. Gerelateerd thema: uitgeven 2.0 met Copytijgers.

Adora Svitak: a Kid’s Eye View of Teaching and Technology. Of “Koester de dromen van kinderen.” (TED2010)

Via Stijn Vogels en Wilfred Rubens kwam ik op TED2010 en bij Adora Svitak, een meisje van 12, dat op die technologieconferentie als invited speaker het woord voerde. Mashable interviewde haar. De Nederlandstalige subtitel van mijn post ontleende ik aan Wilfred Rubens die met Koester de dromen van kinderen naar de nieuwste TED-lezing van ‘creativiteitsexpert’ Sir Ken Robinson verwijst. Voor nrc.next vatte Jim Stolze die lezing samen. Bij wijze van intro voor het tubeje met Adora Svitak citeer ik uit Stolzes samenvatting:

Robinson noemde het belachelijk dat kinderen nu moeten “solliciteren” om naar een bepaalde school te mogen. Alsof ze hun curriculum vitae moeten verdedigen. “O, het lijkt het erop dat je in die 36 maanden nog niet veel hebt bereikt. Zeker te veel met borstvoeding bezig geweest.”  Kinderen zijn kinderen, en een 3-jarige moet je niet als een halve 6-jarige behandelen.

Jim Stolze, nrc.next, 15-02-2010.

Wat een taalkracht! Adora is ook schrijver en dichter, een literair talent. Trouwens, heeft talent wel een leeftijd??

Adora’s moeder, Joyce Svitak, op 6 februari: My older daughter 14 is competing at Chopin competition, my younger daughter 12 is writing her TED speech, what a life!

What a life! Wonderkind? Genie? Hoogbegaafd? Vroegrijp? Sensatie? … Natuurlijk is Adora Svitak een fenomeen: welke 12-jarige schuimt conferenties en talkshows af, ontmoet ‘groten der aarde’ ?! Je moet een 3-jarige niet als 6-jarige behandelen, lees ik in Jim Stolzes verslag van Robinsons lezing. En de 12-jarige Adora Svitak dan? Haar niet als een 22-jarige …? 

Mashable plaatst Adora’s optreden in het kader van kinderrechten. Ja. In se komt het allemaal weer neer op een zeer respectvol samenleven van oud en jong. Op verantwoordelijkheid. Op een grote luisterbereidheid en openheid voor elkaars ideeën, wijsheden en dromen. Zeker ook op het vlak van onderwijzen en leren. Waarom zou een kind geen leermeester kunnen zijn?

Online games: ook getest op jonge kinderen!

Kerpoof en Moshi Monsters al gespeeld, beste kinderen en (groot)ouders?* Deze online games voor kinderen vanaf de kleuterleeftijd zijn prettig, educatief en veilig. Ik schreeuw dit niet zomaar: ik liet ze me door ICT-en-onderwijs-experten aanbevelen. Mijn argumenten haal ik bij de Nederlandse gamespecialist Margreet van den Berg en de Schotse edublogger Ewan McIntosh. Zij garanderen topkwaliteit! 

 Margreet van den Berg stelt voor van kinderen verhalen te laten vertellen met de tekeningen, stripverhalen of filmpjes die ze op Kerpoof kunnen maken.

 

Ewan McInstosh verwijst naar de statistieken: Moshi Monsters is met meer dan 10 mio spelers de snelst groeiende kindersite ter wereld.

Moshi Monsters is a world of adoptable monsters that combines adorable virtual pets with social online gameplay and educational puzzles for children. The puzzles test a variety of skills including basic maths, spatial awareness, logic, counting, anagrams and vocabulary. More than 10 million monsters have been created to date making Moshi Monsters one of the world’s fastest growing children’s sites.

Persbericht op RealWire.com, december 2009.

Mijn troetelmonster (virtual pet) heb ik gewoon Moshi genoemd. En op Kerpoof moet ik mijn eigenste koraalrif nog bijwerken …

* De posttitel verwijst naar het één-programma Ook getest op mensen met Marcel Vanthilt. Vanavond staan online games op het programma.

 UPdate1! Gerelateerd. Nog een specialist aan het woord! Trendmatcher tussen ICT en onderwijs Willem Karssenberg stelt het symposium UGame ULearn voor.

 UPdate2! Gerelateerd. Videogamesfestival, het enige in België! Voor gamers en niet-gamers, voor kinderen en hun oma’s! Uit de nieuwsbrief 17-02 van Villanella:

Het is bijna zover! Van 19 tem 21 februari wordt de Antwerpse cultuurtempel deSingel de place-to-be voor iedereen die de wereld der videogames wil ontdekken. 

Deze derde editie van GAMEZONE, het tweejaarlijkse festival over videogames, focust op de thema’s kunst en muziek en telt 2 dag- en 2 avondopeningen. Days & Nights. 

La reine hollandaise du roman noir

… is Saskia Noort. Ze kreeg de publieksprijs van de Franse spoorwegen voor de Franse vertaling van haar thriller De eetclub, Petits meurtres entre voisins, de Prix SNCF du polar européen 2009. Aldus de vernieuwde blog van het culturele tijdschrift Ons Erfdeel.

   Prix SNCF du polar zoals op 13ème Rue.

Het is diezelfde Saskia Noort die het scenario schrijft voor de Nederlandse remake van de Vlaamse topfilm Loft, de thriller van Bart De Pauw en Erik Van Looy. En met De verbouwing schreef ze het in Nederland best verkochte oorspronkelijk Nederlandstalige spannende boek van 2009, na Het diner van Herman Koch. Saskia Noort is niet alleen sant in eigen land. Fantastig toch!

Wint Dimitri Verhulst voor de tweede keer De Inktaap? Ik zeg JA, maar ik ben de jury niet!

 Met De helaasheid der dingen kon het voor Dimitri Verhulst niet mis gaan in 2008 bij het scholierenpubliek uit Vlaanderen, Nederland en Suriname! Hij won De Inktaap! Maar of hij dit jaar (op 8 maart 2010 in de Doelen in Rotterdam) met Godverdomse dagen op een godverdomse bol …  En toch geloof ik dat hij het van Robert Vuijsjes Alleen maar nette mensen haalt. Hoewel … De enige vrouw onder de genomineerden, Doeschka Meijsing met haar liefdesroman (chagrin d’amour in Over de liefde) in mooie stijl: zou zij de heren het nakijken kunnen geven? Is zij de lieveling van de talrijke vrouwen onder de juryleden? Ik twijfel. Zou Vlaanderen voor Vuijsje vallen of vinden ze hem een straat te ver in Holland? Kunnen de lezers van Verhulst genoeg afstand nemen van het verwachtingspatroon van het klassieke verhaal in een roman? 

Wie van de drie? Doe mij maar Verhulst! Taalspektakel verzekerd. En lenige leesvaart in het duizelingwekkende doordraaien van de geschiedenis. Maar ik ben de jury niet.

 Wat de (Nederlandse) Inktaap-proeflezers in het magazine Lezen van Stichting Lezen Nederland ervan vinden, kun je in de volgende screenshot lezen. De foto bovenaan mijn post toont Bas Metman (17), Nanouk Arp (17) en Angela de Zeeuw (16) met de drie genomineerde boeken … Ik knipte ze uit het magazine Lezen (nr. 4, 2009) dat je op de website van Stichting Lezen kunt downloaden. Welke inktaapjury vindt zich in één van de drie? Ik hoop vast dat de meeste stemmen naar Dimitri Verhulst gaan! Dat 8 maart 2010 weer zo’n dolle geluksdag wordt voor deze welsellende, reeds inktaapbekroonde schrijver en kersverse eerste Vlaamse klotenambassadeur* … (*Wie zegt het!?)

  Uit de reportage ‘Hoogwaardige literatuur is het niet’, Lezen, 4, 2009, p. 23. Het geweldige magazine Lezen kun je hier lezen.

UPDATE

Robert Vuijsje wint De Inktaap 2010.