Ambitieuze Vlaming vanuit Nederland op wereldverovering

Zomers nieuwsbericht met rozen … uit Rotterdam. Oh!

 Zomaar een zomerse woensdagmorgen [weerbericht voor morgen: heet!] … In het oor: de bekende stem van een Slimme Vlaming [n.v.d.r. 'Belg' volgens de 'Hollanders'.] Een stem met trillingen van blijdschap! geluk! ambitie! enthousiasme! ondernemingszin! drive! power! Nederland, JA, Nederland had voor hem gekozen. En JA, hij zou naar Rotterdam verhuizen. [Hij zal een sjaal nodig hebben: ging dat over hem, sart68? Nu, zo noordelijk ligt Rotterdam nu ook niet!] Zijn nieuwe krant verhuist misschien wel naar Amsterdam, of Den Haag. … Ei zo na alle stemmen veroverd op de redactie: wow! hoofdredacteur van NRC en nrc.next! En óf hij ambitie heeft! Vanuit Nederland is het toch zoveel gemakkelijker om de wereld te veroveren! Om de allerbeste krant ter wereld te maken.

Aan het woord Peter Vandermeersch in De ochtend op de Vlaamse Radio 1.

De Nederlandse nieuwsbrief in mijn inbox, rechtstreeks vanuit Rotterdam, linkt naar de rubriek Economie: 

Vandermeersch (1961) wordt de eerste hoofdredacteur in de geschiedenis van NRC Handelsblad die van buiten de redactie komt. Hij is nu algemeen hoofdredacteur van het Belgische mediaconcern Corelio. Vandermeersch is verantwoordelijk voor de Vlaamse kranten De Standaard en Het Nieuwsblad/De Gentenaar. Hij volgt Birgit Donker op die per 1 juli haar functie neerlegt.

NRC Handelsblad 

Is dit braindrain? Of een zinkend schip verlaten? Alleszins groener gras aan de overkant. En veel knaloranje. Zet ’m op, Peter Vandermeersch, hup Holland hup of wordt het bonjour tout le monde!? [Ik vraag me af: zal P.V. er bij zijn in Rotterdam, op Le grand départ?] 

Zie op sart68 de enige echte laatste foto met P.V. als hoofdredacteur van De Standaard! Hij zal gemist worden, verzucht zijn fotoredactrice.

* Op nrc.TV: De passie van Peter Vandermeersch, 30 juni 2010, aflevering 151.

* NRC-nieuws as seen by satiricus Koen Meulenaere: zie Knack.

Foto’s JB: gevelrozen en oranjegekte in Rotterdam.

[Updating

1. Idd, #hittegolf en #solden, [ook koopjes genoemd] 1 juli, de Meir, Vlaanderen. Verder geen nieuws vandaag, aldus Vlaamse tweets & blogs. Conclusie: komkommertijd ingezet o.sterke i.v. verhitting en koopjesjachtinstinct.
2. Ondertussen in Nederland. Nog even en het regent oranje.
3. Vlaanderen reageert: Oranje bang van Brazilië. Kleine mannetjes tegenover de fysiek sterkeren. Hans Van De Weghe voorspelt overwinning voor Brazilië. Ik tip consequent met mezelf op Nederland! Wist jij het ook al?! ]

Alle dagen feest, zou het teveel zijn? Getekend Simon Vinkenoog, levenslustig #OP

! In de reeks onvoltooide post #OP: mijn i.m. Simon Vinkenoog (1928-2009), gedateerd 19-07-2009. 

Mijn allervroegste en iets latere herinneringen aan Simon Vinkenoog.

  Ik moet hem als dichter hebben leren kennen in Nieuwe griffels schone leien, dé bloemlezing uit de poëzie der avant-garde van Paul Rodenko uit 1966. Eén van mijn poëziebijbels vanaf mijn 18e. Platgelezen. Vergeeld. Met kleefband bijeengehouden. Ter ere van Vinkenoog heb ik het inleidende essay van Rodenko op Nieuwe griffels schone leien vorige week nog eens gelezen. Geen betere, conciezere en treffender geïllustreerde beschrijving van de poëzie van de avant-garde! Elk schooljaar opnieuw, mijn hele onderwijsloopbaan lang, heb ik Rodenko’s essay met mijn leerlingen gelezen, bestudeerd, geanalyseerd… Maar ik dwaal af. Simon Vinkenoog staat in die bloemlezing bij de toentertijd ‘hedendaagse experimentelen’ met een paar gedichten uit het begin van de jaren 50 van vorige eeuw.

… voor huiswerkloze zomeravonden … ?

Daarna kwamenVinkenoogs ontdekkingsreizen naar de waarheid, in Weergaloos, Uitgeverij Paul  Brand, Hilversum, 1968, een vuistdikke (488 pagina’s) bundeling van citaten, commentaren op citaten, dagboeknotities, waarnemingen, visioenen, gebeden, … waarin de Dichter (in het eerste hoofdstuk) [...] deze bloemlezing van Liefde Anno 1968 inleidt, ruimte schept voor bevrijding, en de eerste ontmoetingen met de werkelijkheid van het verruimde bewustzijn boekstaaft [...].  

Zie Weergaloos, p. 11. Op p. 12 citeert Vinkenoog Krishnamurti … :

De wereld is in de greep van het gezag – het gezag van de priester, van de politicus, van de expert. Autoriteiten helpen u echter niet uzelf te begrijpen en zonder inzicht in uzelf is het niet mogelijk bevrijd te worden van conflict [...]

 

   Alle dagen feest, zou het teveel zijn, vraagt Simon Vinkenoog zich af op vrijdag 25 juni 2004 (Kersvers Archief). Hij eindigt zijn artikel waarin hij naar zijn boek Weergaloos refereert met Let the sun shine in.

Ik stootte op dit archiefstukje op zijn site, op zoek naar woorden van hem over Weergaloos, dat in mijn boekenkast een speciaal plekje heeft sinds ik de meester in mijn studententijd op een auteurslezing hoorde en me liet overrompelen door zijn revolutie, zijn Liefde, zijn Vrede. 

Het was de hippietijd. Mijn flower power. Make love not war. Mijn liefde voor de avant-garde, het experiment in de literatuur en meer.

Simon Vinkenoog is hier ook van bij de start van TSM op de linklijst.

Foto’s JB

Update: Eén jaar zonder Vinkenoog op Cobra.be.

1Q84 … waar je echt je tanden in … (Frank Hellemans)

@Fred Schut @Jeroen Clemens op Twitter en hier en daar.

Over vakantieboeken gesproken … De kracht van recensies! Of: onze zomerse (!) gevoeligheidsgraad voor boekpromo. Samengevat: alles marketing en leesbevordering. Déze uitgever mag zich alvast in de handen wrijven. Als je merkt hoe angstwekkend spannend het er in de ‘oude’ boekenwereld 2010 aan toe gaat in weeral een Zomer van het Spannende Boek … Als het geld voor literatuur/cultuur quasi overal op is, wéuèk! Gouden Uil weg, Meulenhoff / Manteau weg (t.t.z. opgegaan in De Bezige Bij Antwerpen), cultuureducatie weg, Prijs voor Vlaams-Nederlandse Culturele Samenwerking weg … Eidoch, niet te hard gezweet, de Zomer van Antwerpen komt er aan met de Duiker, een oud verhaal voor jonge harten. En dan is er altijd nog Avignon, en dubbelop de nieuwe Murakami.

Murakami schreef boek van het jaar – Romans – Recensies Volwassenen – Knack Boekenburen.

Ja, ik ga mee in de 1Q84-(vakantie)hype nadat ik hier een voorpublicatie gelezen had. En nadat ik Frank Hellemans bij het ontbijt las in (toegegeven: eerst in mijn papieren versie van) Knack - ook hij was danig onder de indruk.

Marie Ndiaye wint Prix Goncourt. Alle macht aan de vrouw in de literatuur #OP

! In de reeks onafgewerkte of oude post #OP, gedateerd 04-11-2009.

Voor het eerst sinds 1998 gaat de zeer prestigieuze Prix Goncourt naar een vrouw: Marie Ndiaye. Ik heb het nieuws van de Prix Goncourt 2009 rechtstreeks van Bart Van Loo. Op zijn bleu.blanc.rouge-blog vertelde ik hem dat ik Trois femmes puissantes nog niet gelezen heb, maar wel haar Prix Femina 2001: Rosie Carpe. Met mijn ‘poging tot recensie’ van deze roman, het is eerder een korte lezersimpressie, wil ik hulde brengen aan alle vrouwen, zo geweldig sterk in taal, die het literaire jaar 2009 e.v. gemaakt hebben en maken.  Even onverslaanbaar als hun vrouwelijke personages. Meteen draag ik deze post op aan de uiterst krachtige ‘man van taal’, romanist- schrijver-spreker-recensent-acteur-causeur-blogger Bart Van Loo van o.a. Als kok in Frankrijk, Parijs retour, Oot Kwisien Literair, Knack, De Standaard, TVlivre, bleu.blanc.rouge en O Vermiljoenen spleet dat in februari 2009 met rode oortjes wordt verwacht. Maar nu terug naar Marie Ndiaye en Rosie Carpe.

   Rosie Carpe van Marie Ndiaye, een minirecensie  

Rosie Carpe vertelt over het triestige, troosteloze en gore leven van een jonge vrouw uit een marginaal Frans gezin. Marie Ndiaye won er zoals gezegd de Prix Femina mee in 2001. Maar wie is Marie Ndiaye en wie toch haar ontaarde romanfiguur Rosie Carpe?

Een interessante eerste kennismaking met Marie Ndiaye vinden zoekers in eerste instantie bij Bart Van Loo en via de links in de Franstalige Wikipedia.

Rosie Carpe is naast het personage Lagrand met wie ze een liefdesverhouding beleeft, dé hoofdfiguur in een gezinsdrama dat de miserie van een vrouw in de rafelrand van de hedendaagse samenleving schrijnend portretteert. Tijd: we naderen het millennium. Plaats: Frankrijk en Guadeloupe. Focus: ontaarde moeders, vermaledijde vaders, kortom kinderen in de knoei met zichzelf die op hun beurt het ouderschap en het leven tout court in liefdeloosheid, armoede en mislukking niet aan kunnen.Titi, Rosies zoontje, is het slachtoffer van haar onmacht. Hoe zou een mens, Rosie en/of Lagrand dit onheilstij toch kunnen keren? 

Naturalisme nù. Het lexicon liegt er niet om: bloedeloze rozen – grauwe gezichten – lelijke, kalende hoofden – gesprongen lippen – piepende adem –  klapperende tanden (van miserie als zoon Lagrand zijn krankzinnige moeder bezoekt) – incest van Rosies moeder die 50 plus nog zwanger wordt – Titi als bleek, mager kind met witte spillebeentjes, een ouwelijk broos mannetje van zes, half debiel – loodzware ongerustheid – raadselachtige, kwalijke afkeer – vieze deurknoppen – kinderverwaarlozing -  bedrog -  leugens – armzalige, meedogenloze hebzucht  – het gevoel van mislukking en eenzaamheid – geen tempering door enige sympathie, door elementair medelijden.

Melodrama en pathos? Een nachtmerrie, zegt de gezaghebbende recensent Alle Lansu. Met een indringende uitwerking op de lezer. Onverslaanbaar, zijn ze, de vrouwen bij Marie Ndiaye, zegt die andere gezaghebbende recensent Margot Dijkgraaf die Marie Ndiaye met Toni Morrison vergelijkt. (Marie Ndiaye wordt ook de ‘Franse Toni Morrison’ genoemd.)

Bij de eerste [Toni Morrison] zijn die vrouwen onderling verbonden door het verhaal, bij de [Marie Ndiaye] tweede is de rode draad van symbolische en magische aard, zoals in de verschijningen van diverse vogels, symbool van dreiging en onrecht. Morrisons vrouwen kunnen als individu niet overleven, zoals ze zei in een interview met deze krant (CS, 14.05.04). Ndiaye geeft haar vrouwen een harde kern, een onaantastbaar besef van uniek mens-zijn, dat hen overeind houdt, ook, bij verdriet, in mensonterende situaties.

Als de jury werkelijk de roman wil bekronen die ruimschoots boven de andere uitsteekt, dan geeft zij Marie Ndiaye maandag de Prix Goncourt.

NDIAYE, MARIE, Rosie Carpe, (uit het Frans vertaald door Pauline Sarkar), De Geus, Breda, 2007, 351 pagina’s.

Moet de school de informatiestroom wel controleren? #OP

! In de reeks onafgewerkte of oude post #OP, gedateerd einde april 2008. Oorspronkelijke titel: Moet de school de informatiestroom via internet wel controleren? 

Bij Ross Mayfield las ik over een thema dat bloggers regelmatig aansnijden. En dat ook edubloggers na aan het hart ligt. Het gaat over de vraag of, in welke mate en hoe organisaties, dus ook scholen, de informatiestroom via internet (moeten) controleren ter bescherming van hun leden / leerlingen. Ross Mayfields antwoord is duidelijk. Hij vat het samen in zijn titel: Secure what people do, because information doesn’t do. Zijn blogpost verwijst naar een ouder artikel van IT-director JP Rangaswami. Deze laatste beschrijft de paradox dat organisaties van hun medewerkers openheid, transparantie verwachten, bijvoorbeeld, … ik citeer:

We stress the importance of human resources, human talent, human capital

We stress the importance of teamwork and collaboration

We stress the importance of openness and transparency

We stress the importance of trust

maar

And then, mysteriously, we somehow manage to create an environment where we jealously guard information; where we seek to create and extend power as a result of this jealous guarding; where we then exploit this power in all kinds of ways, some less abhorrent than others (but all abhorrent, at least to me).

JP Rangaswami

Bij Wilfred Rubens las ik een mooi pleidooi voor meer ICT-’openheid’ van scholen. Heel recent deed hij op zijn blog verslag van zijn presentatie voor studenten van de Dutch International Management University. Als ‘ware webber’, en daarmee bedoel ik in zijn geval ‘expert in technology enhanced learning’, deelt hij die presentatie met de wereld, en omdat ze zo belangrijk is als kennisbron, bewaar ik ze graag in mijn ’dag’boek.

Wilfred Rubens aan zet:

In mijn presentatie ben ik onder meer ingegaan op ‘mediawijsheid’, en de rol van het onderwijs daarbij. Ik zette me  daarbij nogal af tegen het fysieke maatregelen [sic] zoals het afsluiten van bepaalde sites of het gebruik van software die websites blokkeert. Ik vind dit maatregelen uit de ‘behavioristische school’. Jongeren leren er m.i. weinig van. Ik pleit meer voor een pedagogische aanpak die gebaseerd is op het bespreken met jongeren (o.a. binnen het curriculum) en het gezamenlijk maken van afspraken. Dit past beter bij de manier van leren die ik voor ogen heb.

Wilfred Rubens, Ben ik een netnanny?, 26-04-2008.

Ja, dit past ook bij de manier van leren die ik voor ogen heb.

Net op de wereld …

  

                                            mijn kleindochtertje Liene!

… 1, 2, 3, 4, hoed-je van …

Klap ereis in je handjes,
Zet je handjes in je zei,
Òp je borstjes allebei
Dat gaat kindjes neusje voorbij.
Klap ereis in je handjes …

Uit Baker- en Kinderrijmen, Coster-huis.                

Transmediaprentenboek. Dat is leuk, oma.

! In de titel citeer ik één van mijn kleinzoontjes in reactie op het vele mooie in de wereld, dit iPhone Book (nog) niet inbegrepen. Het i-prentenboek past in de context van mijn vorige (oude) post, noem het een illustratieve update via Ewan McIntosh. [Tot daar history, of ik raak hier eens te meer verstrengeld in een woordensurplus ... Leer ik het dan NOOIT, Elke!] Ewans post van 16 juni 2010 deed direct een belletje rinkelen: dit iPhoneprentenboek had ik eerder gezien! Op OVM, natuurlijk! OVM: altijd bij de tijd, of op de tijd vooruit. 

Sinds 13 april 2010 zagen we Alice in het nog onontgonnen wonderland van de iPad overal al opduiken … , maar naast de wondermooie papieren Thé Tjong Khing wilde ik voor de gelegenheid toch graag ook nog die andere leuke leestoekomstmuziek ’tonen’. Ter ere van de lezers van morgen.

Boeken openen de geest! Ai, die eeuwige oorlogskreet doet pijn aan de oren. #OP

In de reeks ‘onafgewerkte post’ #OP: Boeken openen de geest! Ai, die eeuwige oorlogskreet … gedateerd 10 maart 2010.

   Foto JB uit Waar is de taart? van Thé Tjong Khing.

Het wordt lente. Het kriebelt overal, ook in Boekenland. Met het traditionele Boekenbal opende gisteravond de Nederlandse Boekenweek. Thema: jeugd, jong zijn. Vooraf was er een debat over de traditionele vraag of de jeugd nog wel (blijft) lezen … Een eeuwige vraag die ook in Vlaanderen blijft leven, getuige de traditionele Jeugdboekenweek (13 – 28 maart 2010, thema: het recht op boeken). Maar of ze #terecht is?!

Ja, claimt kinderconsul, auteur en illustratrice Gerda Dendooven in haar open brief vandaag in De Morgen aan drie Vlaamse ministers: Onderwijs, Cultuur en Media. Onder de kop Jong geleerd is oud gedaan (in de literaire bijlage Uitgelezen) klinkt haar noodkreet:

Onze woordenschat krimpt, onze verbeelding droogt op, we denken kortzichtiger, en minder kritisch en we blijven maar sudderen in onze dagelijkse besognes. Boeken openen de geest, geven hoop, laten je wegdromen.

Gerda Dendooven in  De Morgen, Uitgelezen, 10-03-2010, p. 34.

De Nederlandse Marion Bloem klonk helemaal niet pessimistisch bij haar intrede op het Boekenbal in Amsterdam gisteravond. Op de vraag of de jeugd nog wel blijft lezen, antwoordde ze:

Ik wil positief blijven. Als ik naar mijn kleinkinderen kijk: ze zijn nog altijd heel erg gek op boeken. Ze lezen wel niet zo goed als wij vroeger, maar ze lezen nog wel graag. Die magie van lezen, merk ik, dat werkt nog wel. Beelden moeten bedenken bij woorden, dat is toch anders dan al die computerspelletjes en films en televisie.

Marion Bloem in NOS Nieuws, video, 10-03-2010.

Zullen we het eens op een man af vragen? Bart Chabot: hij blijft er heel vrolijk bij, ook hij denkt ronduit positief! #terecht!

Jaren geleden waren er mensen die de roman doodverklaarden. De roman, o nee, allemaal aflopende zaken. Bullshit, weetjewel. Mensen zullen eeuwig blijven neuken, mensen zullen eeuwig blijven schilderijen maken, eeuwig blijven schrijven en mekaar verhalen blijven vertellen. En wat is schrijven in essentie? Een hoop papier. Gaat altijd door.

Bart Chabot geparafraseerd, NOS Nieuws, video, 10-03-2010.  

Ik vul aan: de mensen zullen eeuwig blijven lezen. Leven we niet in taal? Zo simpel is ‘t. Ik wil me van het eeuwige doemdenken over ontlezing en verlies aan verbeelding blijven distantiëren. Dat sluit niet uit dat ik de open brief van Gerda Dendooven niet kan waarderen en dat onderwijs, cultuur en media niet met vereende krachten en inspanningen boeken op alle mogelijke manieren ‘bij de mensen’ moeten brengen. Volgens mij gebeurt dat vanuit  strategisch en didactisch oogpunt al ten overvloede. Als er een probleem is, dan is dat tijd en stilte om volle aandacht te kunnen geven aan woord en beeld. Overgave. Liefde van volwassenen voor kinderen en de wereld. Liefdevolle aandacht in het schroomvolle openen van de wonderbaarlijkheid van de wereld. Alles is liefde en tederheid. Kijk, voel, ruik, hoor, smaak: hoe mooi! Alles is taal. In boeken kun je ze in haar uitgepuurde vormen vinden … 

Liefde voor schoonheid – in natuur en kunst, dus ook literatuur. Dat moet je proberen over te brengen, adviseerde de Vlaamse schrijfster Maria Rosseels me lang lang geleden toen ik als lerares Nederlands aan leesbevordering begon te doen. Volgens Maria Rosseels is de liefde voor de schoonheid één van de sleutels naar het geluk.

Met Marion Bloem denk ik aan de kleine kleinkinderen in hun relatie tot boeken, verhalen, liedjes. In hun wiegje lag/ligt naast de knuffels ook een knisperboekje. We bladeren door prentenboeken en lezen elkaar voor. Kijken ook naar verhalen in films,van Thomas de trein naar Jungle Book en Ice Age, naar Dora the Explorer en Diego, naar Pokémon even later. Luisteren naar kinderliedjes en popsongs. We zingen en dansen. Ja, kijken ook  televisie, en doen een filmpje op YouTube of een computerspelletje. Om het bij de woorden van Marion Bloem te houden. Ik spreek niet eens over de grote open boeken van de natuur of de stad, het dorp … die ons insluiten. Dag en nacht. Liefdevolheid. Aandacht. Verwondering. Levenslust. Je hebt er niet veel voor nodig. Wél tijd. En daaraan kan de overheid wél iets doen. Meer tijd voor moeders en vaders voor hun kinderen, meer tijd en meer leraren voor de rust en de aandacht die lezen en kijken en luisteren vergt, meer ondersteuning in de vorm van meer boeken en laptops in de klas. Of e-readers.

Meldpunt Taal nl be OPEN 24 op 7

Het langverwachte Meldpunt Taal is open!

Ewoud Sanders meldt niet zonder grote vreugde de lancering van ‘zijn’

Meldpunt Taal, [...]  – krap zeven weken nadat het in deze rubriek [Woordhoek in het NRC] voor het eerst ter sprake kwam – [sinds maandag] online. Tot mijn niet geringe verbazing hebben zich in die korte tijd zeven Nederlandse en Vlaamse instellingen aan het Meldpunt verbonden; dit maakt het tot het eerste samenwerkingsverband tussen de grootste Vlaamse en Nederlandse taalinstellingen. Op www.meldpunttaal.nl en www.meldpunttaal.be kunt u [...] uw eigen taalobservaties kwijt, meedoen aan taalonderzoek en van alles opzoeken over het Nederlands.

Tot nu toe was er al veel over het Nederlands op internet te vinden, maar alleen als je wist waar je moest zoeken. Ook die centralisering van databestanden is in mijn ogen een belangrijke stap voorwaarts. We zijn er nog niet, maar beschouw dat s.v.p. niet als een breekpunt voor deelname aan deze veelbelovende coalitie tussen taalonderzoekers en taalliefhebbers.

Aldus de immer geestige Ewoud Sanders vanuit zijn beroemde Woordhoekblog op NRC.

 De Nederlandse studenten op HAN en HU heffen er alvast het glas op. Ze roepen op om snel werk te maken van een sterke rubriek studententaal.

Hallo! Moeten er nog ‘boeken’ taalbeschouwing zijn!? Niets talig wijders, toegankelijkers, openers (democratischers, socialers), aantrekkelijkers, leerrijkers, interactievers toch dan dit Meldpunt Taal! Allen daarheen! Jij, de taalgebruiker, telt mee!

Foto Sensor, HAN.

Fan van oranje

Ha! Zeldzame ronde vorm van oranjegekte gespot te Brussel op 9 juni 2010. Appeltjes van oranje. Voor Oranje. Burenliefde. Hup Holland hup. Geen vuvuzelageluiden in de achtergrond, toch niet … Als u dat een troost kan zijn. Enkel de groene zang van een halsbandparkiet, volgens mijn welingelichte bron, en het ruisen, spatten en tikken van de regen.