The Sausage Machine

oktober 14, 2008

Mijn Blog Action Day 2008. Met een minimum geeft Ramsey Nasr armoede een stem die ontroert.

15 oktober 2008

 
Wereldwijd bloggen we over armoede.
Ik blijf dichter bij huis,
in mijn stad Antwerpen,
haar vierde wereld.

Even terug in de tijd
haal ik een stadsgedicht op
van Ramsey Nasr,
in megapresentatie
op een OCMW-gevel
in Antwerpen. Vorige zomer nog
gefotografeerd door rik-rotterdam:

een minimum.

In zijn postervormgeving
van Dooreman / foto Sven van Baarle
door mij gefotografeerd:
mijn bescheiden bijdrage
aan Blog Action Day.

Foto JB, 15 oktober 2008

Hoor. Op de Stadsdichterpodcast
leest Ramsey Nasr zijn gedicht
een minimum voor.

Volgens Ronald Ohlsen in een zeer mooie recensie 
(in het voortreffelijke Poëzierapport)
van Ramsey Nasrs bundel onze-lieve-vrouwe-zeppelin,
Antwerpse gedichten (2006)

zegt Ramsey Nasr in een toelichting bij dit gedicht

dat hij de vraag kreeg om een gedicht te maken over kansarmen. Hij gaat de straat op en verzamelt de woorden en de zinnen van de bezitlozen van Antwerpen. Het gedicht werd aangebracht op de gevel van de Antwerpse sociale dienst, het OCMW, en onthuld op 15 oktober 2005. Ik [n.v.d.r. Ronald Ohlsen] citeer Nasr: ‘Bij de onthulling en de dagen daarop zeiden veel kansarme toeschouwers dat ze het te kwaad hadden gekregen bij lezing van het gedicht. Het kwam volgens henzelf doordat het soms letterlijk hun woorden waren,’ en verderop valt te lezen: ‘Mensen die begonnen te huilen toen ik ze bedankte voor wat in wezen hún gedicht was.’

Ook deze woorden van Ronald Ohlsen zijn hier op hun plaats:

Wat poëzie kan doen is vorm geven aan de abstracte inhouden van het denken. De dichter voegt taal toe aan iets waar in de alledaagse communicatie geen woorden voor zijn. Armoede is zoiets. Ik kan me voorstellen dat een minimum verwoordt wat de arme mensen in Antwerpen doormaken. Geen cijfers en tabellen, maar metaforen die op een heel andere manier laten zien wat er schuil gaat achter de zichtbare werkelijkheid van uitgewoonde appartementen, roestige wasmachines en versleten jassen.

en ja ik heb niks
jazeker ik ben niks

maar godmiljaar
ik kan overleven

Hier neemt Nasr de woorden uit de mond van de armen. Wellicht heeft hij letterlijk opgeschreven wat hij hoorde en dat toen gearrangeerd tot poëzie. Hier werkt het procédé. In deze kleine regeltjes gebeurt een hoop. Zonder al te veel omhaal staat hier dat wie niks heeft ook niks is. Vervolgens wordt de verzuchting

ik kan overleven

gekoppeld aan het associatief toepasselijke woord ‘godmiljaar’.

De laatste regels van het gedicht zijn prachtig. Drie strofen waarin iets anders wordt gezegd dan je verwacht:

en ik zou met u
niet willen ruilen

Hier werkt het enjambement. Hier staat dat de ‘ik’ niet met de ‘u’ zou willen ruilen, maar er staat tegelijkertijd (en dat wordt door het enjambement versterkt): ik zou net als u niet willen ruilen.

ik zou er geld
voor willen geven

om net als u
mezelf te zijn

De arme is zichzelf niet, want hij is niemand. Hij heeft geen geld, maar als hij het had zou hij dat uit willen geven om zijn identiteit terug te kopen. Dit is een echt gedicht. Hier wegen de zinnen tegen elkaar op en zijn alle woorden aan elkaar gewaagd. En de hele tekst zegt inderdaad iets over armoede wat in alledaagse zinnen niet te vatten valt.

Povertjes voor Poverty Day? Gewoon een foto en wat knip- en plakwerk uit Poëzierapport? Ja. Gedachten van Ronald Ohlsen? Ja. Maar ik kan het gedicht gewoon niet beter analyseren en interpreteren als hij. Met mijn foto van de poster uitgegeven door Antwerpen Boekenstad wil ik als litblogger een hoopvol teken plaatsen in de richting van meer aandacht en actie voor de armen overal ter wereld. Net als Karin Winters had ik het plan opgevat van over onderwijs te bloggen, over de film Blackboards, of over de Vlaamse strijdbare en actieve vrouwen tegen armoede in stad en land en wereld: Hilde Kieboom, Bea Cantillon, Moeders voor Moeders, de vrouwen van APGA en de Armoedecel, Monica De Coninck, Axelle Red, Goedele Liekens, …

10 reacties »

  1. Alleen het feit dat we met zo veel mogelijk mensen de aandacht van de kredietcrisis weer even verleggen naar waar het werkelijk om gaat, eten om te overleven, is al belangrijk. Alleen het feit dat het tikken van de cijfers 2.000.000.000.000 euro om de banken te redden in plaats van effe 500 miljoen ophoesten om in Afrika 17 miljoen mensen te redden van de hongerdood zou ons aan het denken moeten zetten. En of dit onderwijs is zeg! Onze kinderen hebben de toekomst en die mag wat mij betreft best wat minder armoede hebben.

    Reactie door Karin Winters — oktober 15, 2008 @ 8:32 am | Beantwoorden

  2. Wat een mooi gedicht.
    Ik kan niet stoppen ’t te lezen.
    Godmiljaar, wat een sterke woorden.

    Reactie door elke — oktober 16, 2008 @ 10:32 am | Beantwoorden

  3. Karin en Elke
    Bedankt voor jullie reacties!

    Reactie door janien — oktober 17, 2008 @ 1:25 pm | Beantwoorden

  4. Janien

    Het is even geleden dat we elkaar gesproken hebben. Druk op school, maar hé er zijn ook goeie dingen aan verbonden: ik ben zonet een blog begonnen waarop ik heel wat schoolverslagen en andere dingen op ga zetten. Er staat nu, behalve een knaller van een openingspost, niets op maar neem alvast een kijkje op http://linevanaert.wordpress.com

    Wat het gedicht van Ramsey betreft: zo mooi! Ik sta met de mond vol tanden… Onlangs was het, samen met de dag van de jeugdbeweging, de dag voor verzet tegen armoede. Als GOB’er vind ik dit uiteraard een prachtig initiatief.

    Tot schrijfs

    Reactie door Line — oktober 25, 2008 @ 9:45 am | Beantwoorden

  5. Ramsey Nasr is in de week van 17 november 2008 Gast van de Week aan de zijde van Frieda Van Wijck in De Laatste Show op VRT-één: http://www.delaatsteshow.be. De uitzending van dinsdag 18 november 2008 heeft nog plaatsen vrij voor opnamepubliek. Nu dus reserveren vooraleer ook die dag volzet is.

    Reactie door janien — oktober 27, 2008 @ 6:04 pm | Beantwoorden

  6. @ Line
    Fantastisch! Ik ben de grens naar jou al overgestoken … met heel veel wensen voor bloggeluk en succes op Plantijn Hogeschool. En zo dadelijk leg ik de link naar jou op het blogrolletje hier.

    Veel groetjes
    janien

    Reactie door janien — oktober 27, 2008 @ 6:07 pm | Beantwoorden

  7. […] voor de functie van ‘Dichter des Vaderlands’ bekend: naast Tsead Bruinja zijn Ramsey Nasr (voormalige stadsdichter van Antwerpen, tegenwoordig als Homo Safaricus te zien in Wildcard […]

    Pingback door … kom ik net warm thuis door de stilte van decembermist gereden … « The Sausage Machine — december 17, 2008 @ 5:43 pm | Beantwoorden

  8. […]     Hartelijk gefeliciteerd, Ramsey Nasr! […]

    Pingback door Dichter des Vaderlands getubed « The Sausage Machine — januari 29, 2009 @ 3:50 pm | Beantwoorden

  9. […] die strijd wil ik ook voeren, op mijn kleine, bescheiden manier van blogger. Ik deed al mee aan Blog Action Day tegen armoede, ik verwees al naar Hilde Kieboom met Kamiano en naar Moeders voor Moeders van […]

    Pingback door Inne Verbeke geeft danslessen voor een betere samenleving! Armoedebestrijding op Luchtbal, Antwerpen « The Sausage Machine — juni 11, 2010 @ 6:22 pm | Beantwoorden

  10. Ik vind dit ook nog altijd een beklijvende tekst, om nog maar over Ramsey Nasr te zwijgen met wie ik een leuke ont-moeting mocht hebben in 2005 – heel dankbaar…

    Reactie door Melina — mei 17, 2015 @ 5:45 pm | Beantwoorden


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

%d bloggers op de volgende wijze: