The Sausage Machine

augustus 20, 2009

Te Middelharnis is een kind verdronken

Te Middelharnis is een kind verdronken

Te Middelharnis is een kind verdronken.
Sober berichtje in het avondblad:
’t stond bij een hooiberg die had vlam gevat
en bij een zolderschuit, die was gezonken.

Zes dagen heeft het in mij nageklonken.
Op het kantoor vroeg men: zeg, heb je wat?
Ik werkte door, maar steeds weer hoorde ik dat:
te Middelharnis is een kind verdronken.

En kranten waaien weg en zijn verouderd,
de dagen korten, nachten worden kouder,
maar over ’t water komt zijn kleine stem.

-Te Middelharnis, denk ik, ‘k denk aan hem
en bed zijn hoofdje tussen hart en schouder,
en zing voor hem dit lichte requiem.

Ed Hoornik (1910-1970)

Uit: Ed HOORNIK, Verzamelde Gedichten, Meulenhoff, 1966.

en zing voor hem dit lichte requiem. Het droevige nieuws van de dag riep dit beroemde gedicht in mijn gedachten op: het staat in al zijn schoonheid en ontroering in mijn geheugen gegrift. Ed Hoornik. Zo eenvoudig de woorden, zo diep de ontroering. Zo verdrietig als toen ik het nieuws vernam van de verdrinking van het vermiste vijfjarige jongetje in De Panne. 

In het prachtige literaire e-zine Meander, waar ik deze klassieker terugvond, staat een interpretatie van Pim Heuvel, een voor een breed publiek beheersbare, klassieke gedichtbespreking waarin de retoriek van de poëzie tot uiting komt: hij situeert het gedicht als romantisch rationalisme in de Nederlandse literatuurgeschiedenis en in het dichtwerk van Ed Hoornik, analyseert het in zijn poëtische vormgeving, (sonnet)structuur en betekenis, en in vergelijking met eerdere versies, plaatst het in de context van de werkelijkheid, en maakt tenslotte een opening naar het Letterkundig Museum in Den Haag (momenteel wegens renovatie gesloten). Pim Heuvel bericht:

Een zekere Johan Everaers is op zoek gegaan naar punten van aansluiting met werkelijke krantenberichten. Die zijn niet nodig om het gedicht te begrijpen, maar interessant is zijn vondst dat in een krant uit 1938 wordt vermeld dat op 18 juli te Middelharnis een vijfjarig kind wordt vermist, waarvan later blijkt dat het verdronken is.

Dat krantenbericht wordt in het Letterkundig Museum bewaard.

In 825 woorden, waarvan een achttal gelinkt naar een literair begrippenapparaat, geeft Ed Hoorniks gedicht al zijn literaire geheimen prijs. Dankzij Pim Heuvel en Meander dat ook een gratis e-mailabonnement aanbiedt op regelmatig een klassieker + analyse! Die klassiekers vormen een canon van de beste gedichten van de bekendste Nederlandse en Vlaamse dichters van na 1880. Sporadisch komen er gedichten uit vorige perioden. Meander heeft duidelijk ook een educatieve missie.

2 reacties »

  1. … “Ik wist niet dat er in zee een kind zou verdrinken.” Zo eindigt Marie Meeusen haar poëtisch proza van 21 augustus 2009 onder de titel “de warmste dag”:
    http://huiverinkt.blogspot.com/2009/08/de-warmste-dag.html.

    Reactie door janien — september 1, 2009 @ 5:03 pm | Beantwoorden

  2. […] broer, iemands zus. Iemands vriend. Iemand uit een nieuwsbericht. En meerouwend herlees ik het requiem van de dichter. Share this:TwitterFacebookE-mailPrintVind ik leuk:LikeWees de eerste om post te […]

    Pingback door … altijd iemands kind … | The Sausage Machine — maart 14, 2012 @ 12:57 pm | Beantwoorden


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

%d bloggers op de volgende wijze: