The Sausage Machine

december 1, 2010

Auteursrechten! Prix Goncourt niet langer gratis online

Auteursrechten in paradox. In definities van Florent Gallaire, Michel Houellebecq en Flammarion, en last but not least Wikimédia France. Het begon met Houellebecqs Prix Goncourt 2010 en de Wikipedia. Het eindigt bij Wikipedia. Of begint het debat nu pas echt?

Le Prix Goncourt 2010 est le premier grand prix littéraire à être décerné à une œuvre littéraire libre. Ou encore, ‘La carte et le territoire’ est la première œuvre libre a recevoir un grand prix littéraire, a fortiori le Prix Goncourt.

Florent Gallaire onder het motto Free (libre) software and free (libre) culture (science and law).

Op de blog van Florent Gallaire kon je een link vinden naar een gratis download van La carte et le territoire onder CC-BY-SA, de roman waarmee Michel Houellebecq onlangs de prestigieuze Prix Goncourt won. Kon je: verleden tijd. In een update van zijn post heeft hij de link vandaag 1 december verwijderd. Jammer toch. Hij doet dat onder druk van uitgever Flammarion. Ook wil hij niet langer commentaren op zijn open-source-actie modereren. Het door hem gelanceerde debat kan elders voortgezet.

Met welk recht gooide Florent Gallaire de roman integraal te grabbel op het web? Simple comme bonjour: dankzij Wikipedia! Hij beriep zich op CC-BY-SA, omdat Michel Houellebecq in zijn roman uit Wikipedia geciteerd heeft. Zonder zijn bron(nen) te noemen. Hij wil(de) hem op deze manier de les lezen over CC-auteursrecht in open source. Maar ging hij hiermee het recht niet te buiten?!

Wikimédia France had gisteren de gratis-actie van Florent Gallaire al officieel veroordeeld. Op hun blog lezen we hun antwoord op cruciale vragen i.v.m. het auteursrecht en de Creative Commons. Wikimédia brengt de basisprincipes van de Wikipedia nog eens onder de aandacht (0.a. Wikipédia n’est pas un auteur) en licht de Creative Commons-licentie CC-BY-SA toe waaronder zijn gebruikers bijdragen plaatsen. Ook wijzen ze erop dat Houellebecq zijn bronnen had moeten opgeven, uit respect voor de Wikipedia-bijdragers:

Michel Houellebecq aurait donc dû, à tout le moins, indiquer soit en bas de page, soit en fin d’ouvrage, que le contenu provenait de l’article X ou Y de Wikipédia, et donner l’URL des articles en question. Cela permet de remonter facilement à la liste des auteurs, accessible par l’onglet « historique » en haut de chaque article de Wikipédia.

Dat is ook mijn standpunt. Ik ging niet helemaal akkoord met Bart Van Loo een tijd geleden, waar hij de plagiaatkwestie-Wikipedia die direct na verschijnen van de roman de kop opstak, overroepen noemde.

Algemeen gesproken ben ik ook een voorstander van open source. Dat wil ik bij deze gelegenheid nog eens herhalen. Terug naar Wikipedia. Die wereldencyclopedie-van-en-voor-iedereen, daaruit ‘pikt’ iedereen toch wel. Dat is toch gewoon gemeengoed. Ja, dat is haar bestaansrecht, maar dat wil niet zeggen dat je ze niet als bron zou opgeven. Ik ben tegen plagiaat, voor de grootste transparantie, het openste boek, dus voor bronvermelding, tout court, altijd en overal, ook van het kleinste citaat, uit het diepste respect voor elke auteur, elke maker, ook voor wie onder Creative Commons publiceert.

Wat die Creative Commons betreft – waarop Florent Gallaire zich dus beriep om het boek van Houellebecq door de wereld te laten ‘hergebruiken’ – Wikimédia France besluit zijn officiële stellingname fijntjes met:

Les licences Creative Commons s’appuient sur le droit d’auteur pour donner à chacun la liberté de partager ses productions intellectuelles. Elles ne peuvent en aucun cas servir de prétexte au fait de bafouer le droit moral d’un écrivain. Personne n’a à se faire justice soi-même, nous avons un système judiciaire pour cela.

Het debat over auteursrechten en vrije licenties is open als nooit te voren, dankzij Florent Gallaire. Houellebecq en zijn uitgever bakken er de zoetste broodjes bij, neem dat van me aan. Hoeveel exemplaren zouden er zijn gedownload? Ik durf te denken dat de ‘schade’ erg beperkt is gebleven. Zou zo’n eenmansprotest als dat van Florent Gallaire nu echt zoveel lezers weglokken van de (e-)boekhandel? Ik geloof er niks van. Niet iedereen leest literatuur, en een aantal lezers kiezen nog altijd radicaal voor de ‘tastbare‘ papieren boekvorm. Soms naast een (legaal) e-exemplaar. Een troost: La carte et le territoire is ook mooi meegenomen promo voor Wikipedia. Dat een gevestigd en bekroond auteur als Houellebecq er zich informeert (ik laat zijn plagiaat heel even buiten beschouwing) versterkt de positie van de open, vrije encyclopedie.

Afbeelding: screenshot van de cover van Florent Gallaires pdf. Gallaire verwees eerst naar RapidShare voor zijn pdf. Nadien verlegde hij de link naar Archive.org waar je verschillende e-formaten kon downloaden.Vandaag meldt die site: The item is not available due to issues with the item’s content.

Update 2 december 2010. Het hoofd koel (!) neem ik vandaag al de uitspraak boven van francofiel en expert Bart Van Loo nog eens  in de mond, maar dan in ‘bijvallende‘ zin, en tegen de context van Gallaires protest: overroepen. Lifehackend klasseer ik Houellebecq CC-BY-SA bij de literaire stunts. Goed om bij te blijven, ev. voor  personal learning. Of voor in de klas, als actuele debataanzet. Of doodgewoon: nieuws van de dag.

Related: Arnoud Engelfriet over internetrecht. Zijn boek heb ik hier nog ergens liggen. Maar waar? Ik moest er binnenshuis nog maar eens lifehackend tegenaan gaan. Kijk toch, hoe mooi, het sneeuwt al tot hier. Kan ik echt beter niet in het verkeer vandaag, beste weerman? En à propos, beste Sint, hoe zit dat met de gladheid van de daken zondagnacht?

Reblogged on Edublogs.be, December 2nd.

Geef een reactie »

Nog geen reacties

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

%d bloggers op de volgende wijze: