The Sausage Machine

december 23, 2008

Ton, Jan en Daan: words, words, words over het Woord van het Jaar.

Leeswijzer

1 Het titelbegin van deze blogpost is geïnspireerd op de mediakop Wilfried, Miet en de kindjes.  

De context. Mijn oude vak Nederlands in zijn vakcomponent Taalbeschouwing revisited: kan het mooier en spannender dan met het overzicht Jaartaal 2008!? En specifiek met hét Woord? Swaffelen, het Woord van het Jaar 2008, gaat de wereld (of toch bijna) rond.  En hoe draait die wereld wel door …   Het woord swaffelen is nochtans niet echt nieuw: al jarenlang behoort het tot de jongerentaal, en VRT-taaladviseur Ruud Hendrickx voorspelt het een lang leven.

Ik durf het haast niet neer te schrijven op gevaar af van voor scabreuze ‘sausage’ aan de schandpaal te komen … , maar draai of keer het zoals je wilt, het Woord van het Jaar is een vette kluif voor de leraar en de leerling Nederlands – één om duimen en vingers van af te likken. Behoefte aan visualisering? Geen duidelijker afbeelding dan die van Sebe Emmelot uit NRC Handelsblad, Opinie 22 december 2008. 

  • Daan tubt over … swaffelen

 De ‘herontdekking’ van swaffelen leidt volgens mijn oud-leerling en vlogger Daan de Groote tot een regelrechte swaffel-‘rage’. Iedereen doet dat. Op straat. Exhibitionisme. En:  Allez, ik snap da echt nie, zenne. Woorden van Daan op YouTube (Dag tubers).

  • Jan spuwt zijn gal op Van Dale

van_dale_swaffelt__195504a

Na het deleten van ‘het’ geswaffel op YouTube en de verkiezing van het Woord die ‘netjes’ op de stemmen van ‘de jongeren’ werd afgeschreven (voor sommigen, lees: manipulatie door GeenStijl), kwam  trendwatcher Jan Kuitenbrouwer zijn verhitte gemoed luchten in het NRC Handelsblad. Jan  slingert Van Dale de tag plebsdweep naar het hoofd. De eerbiedwaardige Van Dale is een woordverkiezing door ‘de mensen’ onwaardig! 

Illustratie Sebe Emmelot: nrc.nl   

  • Ton roert zijn tong

Verontwaardiging! Hoofdredacteur Ton den Boon van Van Dale is boos. Dat las ik in Taalpost 858. Op zijn blog tikt hij Jan Kuitenbrouwer aan met … (ik kan op www.taalbank.nl zijn reactie op Kuitenbrouwer onder de titel Genoeg geswaffeld (voorlopig) niet lezen, hoewel ik me heb laten registreren.) Als co-organisator van de woordverkiezing zal hij zijn eigen ruiten er toch niet uitslingeren?!

Ik schaar me op basis van die ene bron aan de zijde van Ton den Boon, hoewel ik ooit Kuitenbrouwer-fan was. Er staan nog van die leuke boekjes van hem over socio-babble en turbotaal in mijn boekenkassie. Woorden hebben voor taalbeschouwers ‘geur noch kleur’. Wat is er toch mis met woordverkiezingen? Ook taalsociologisch en -psychologisch en -didactisch zijn ze bijzonder interessant. En daarmee spreek ik me niet uit over het platte gebruik van het swaffelen, over de ‘rage’ waarover Daan het heeft.

Nabeschouwing over …

de taalkundige (orthografische, fonetische en fonologische) discussie over swaffelen. detender@media bracht me op het spoor van de taalkundige discussie over swaffelen (en via via blog stootte ik op de ‘inhoudelijke’ discussie). ‘Swaffelen’ zorgt voor een spellingkwestie, want er is ook ‘zwaffelen’: zo spelde Jean Philip De Tender uit zijn bron, een encyclopedie. En inderdaad: bij Van Dale himself, toch een gezaghebbende, normerende instantie, vind ik ‘zwaffelen’ in de lijst van nieuwe woorden, met een ruwe schets van zijn etymologie. De orthografische/fonetische variant met ‘z’ zou teruggaan op een Duitse ‘sch’, zoals in schweben. Maken de ‘s’ of de ‘z’ in Anlaut dus ook het fonologische verschil? Een betekenisverschil tussen het (oude) ‘neutrale’ Vlaamse woord ‘zwaffelen’ voor ‘heen en weer bewegen’ en de (nieuwe) seksuele variant met ‘s’? Hoewel … ‘zwaffelen’ krijgt zoals in de bron van detender@media dezelfde betekenisomschrijving als het ‘bekroonde’ ‘swaffelen’. Jongens, we zijn er nog niet uit. Eens kijken wat ze op het gezaghebbende Onze Taal zeggen! Op Taalkoeien? Al maanden geen taalgeloei meer … De Taalprof dan? Hij onthoudt zich. Wél een link naar het Woord van de Week met wakende helikopterouders van de week … De Taalpuristen? … Genoeg geswaffeld.

5 reacties »

  1. Je kunt het natuurlijk ook filmen: De Kerstswaffel http://blip.tv/users/view/karinwinters#1602270

    Reactie door Karin Winters — december 27, 2008 @ 12:25 pm | Beantwoorden

  2. Aanvulling door janien

    De aankondiging van het (z)()swaffelnieuws op VRT Ter Zake: http://nl.youtube.com/watch?v=-Oc7I5JYj9w&feature=related. Via http://www.flabbergasted.be/ van Pieter Ophals en zijn WP-blog op http://flabbergastedmarketing.wordpress.com/.

    Reactie door janien — januari 25, 2009 @ 4:42 pm | Beantwoorden

  3. Bedankt om me te linken! Je bent een goeie blogger. Interessante topics trouwens, geen alledaagse echt, maar heel interessant! Doe zo verder.

    Reactie door havelovewilltravel — februari 17, 2009 @ 12:15 pm | Beantwoorden

  4. […] Grenze(n)loos Nederlands: twitteren Woord van het Jaar 2009 Ingedeeld onder: Uncategorized — janien @ 10:59 am Tags: Karin Winters, Nederlands, Onze Taal, Twitter, twitteren, Woord van het Jaar 2009  Twitteren is het Woord van het Jaar 2009! Het jaarwoord 2008 was swaffelen. […]

    Pingback door Grenze(n)loos Nederlands: twitteren Woord van het Jaar 2009 « The Sausage Machine — november 25, 2009 @ 10:59 am | Beantwoorden

  5. […] Les nouveaux mots sont arrivés ce matin: de nieuwe doen hun intrede in Van Dale. Vlaanderen koos voor het tentsletje,  het nuchterdere Nederland voor zijn gedoogregering. Vorig jaar was ‘swaffelen’ het jaarwoord, hoorde ik de vrouwenstem over de radio, ook een woord uit de seksuele sfeer. Swaffelen? Dat is toch al veel ouder, dacht ik. Inderdaad: klokt 2008. […]

    Pingback door tentsletje (VL) gedoogregering (NL) Woorden van het Jaar « The Sausage Machine — december 14, 2010 @ 7:04 am | Beantwoorden


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.

%d bloggers op de volgende wijze: